الزام به تنظیم سند رسمی املاک و مستغلات

دعوای الزام به تنظیم سند رسمی ملک یکی از مواردی است که در قانون مدنی و قوانین مربوطه تنظیم شده است. این دعوا معمولاً زمانی پیش می‌آید که فروشنده از تعهد خود در تنظیم سند رسمی امتناع کند و خریدار تمایل دارد تا این تعهد را از او بخواهد. برای موفقیت در این دعوا، موارد زیر باید مد نظر قرار بگیرند.

مالکیت در بسیاری از موارد فقط با داشتن سند رسمی تأیید می‌شود. در صورت تراکنش‌های مربوط به املاک و ملکیات غیرقابل حمل (مانند اموالی که از طریق جابجایی قابل انتقال نیستند) و همچنین برخی از اموال قابل حمل مانند خودرو و موتورسیکلت و سهام با نام شرکت، داشتن سند رسمی ضروری است. تنظیم سند رسمی در این موارد نشان‌دهنده تعهد طبیعی و منطقی فروشنده و مالک قبلی است.

الزام تنظیم سند رسمی

دعوای الزام به تنظیم سند رسمی

سند رسمی، سندی است که توسط شخص ذی‌صلاح در یکی از ادارات دولتی یا دفاتر اسناد رسمی تنظیم می‌شود. اعتبار سند رسمی بیشتر از سند عادی است و در بسیاری از موارد، برای انجام معاملات ملکی ضروری است.

هنگامی که خریدار ملکی را به صورت عادی خریداری می‌کند، معمولاً در مبایعه‌نامه شرط می‌کند که فروشنده، سند رسمی ملک را به نام او منتقل کند. اما گاهی اوقات، فروشنده از انجام این تعهد خودداری می‌کند. در این صورت، خریدار می‌تواند با طرح دعوای الزام به تنظیم سند رسمی، فروشنده را ملزم به انجام تعهد خود کند.

آیین مدنی الزام به تنظیم سند رسمی

بر اساس مواد ۲۲، ۴۶ و ۴۷ قانون ثبت اسناد و املاک، ثبت معاملات راجع به املاک به حکم قانون گذار اجباری اعلام شده است. بنابراین، فروشنده ملک موظف است که سند رسمی انتقال مالکیت را به نام خریدار تنظیم کند.علاوه بر قانون، عرف نیز بر تنظیم سند رسمی انتقال مالکیت ملک تأکید دارد.

مطابق ماده ۲۲۰ قانون مدنی، عقود نه تنها متعاملین را به اجرای چیزی که در آن تصریح شده است، ملزم می نماید؛ بلکه متعاملین به کلیه نتایجی هم که به موجب عرف و عادت یا به موجب قانون از عقد حاصل می شود، ملزم می باشند.تنظیم سند رسمی انتقال مالکیت از لوازم عرفی عقد بیع است.

بنابراین، حتی اگر در مبایعه نامه شرط حضور در دفترخانه برای تنظیم سند رسمی قید نشده باشد، باز هم فروشنده موظف به تنظیم سند رسمی انتقال مالکیت است. با توجه به موارد فوق، مبنای طرح دعوای الزام به تنظیم سند رسمی انتقال مالکیت ملک، قانون و عرف است. بنابراین، خریدار می تواند در صورت عدم اقدام فروشنده به تنظیم سند رسمی، علیه وی در دادگاه طرح دعوا کند.

در چه شرایطی می توان طرح دعوی الزام به تنظیم سند رسمی کرد؟

برای طرح هر دعوایی در دادگاه، لازم است شرایط عمومی و اختصاصی آن دعوا وجود داشته باشد. این دعوی حقوقی نیز از این قاعده مستثنی نیست. با توجه به شرایط عمومی و اختصاصی طرح دعوای الزام به تنظیم سند رسمی ملک، خریدار باید مدارک و مستندات لازم را برای طرح این دعوا آماده کند. در صورتی که خریدار بتواند این شرایط را احراز کند، دادگاه حکم به الزام فروشنده به تنظیم سند رسمی ملک می‌دهد.

شرایط عمومی

خواهان دعوا، ذی‌نفع باشد. یعنی ملک مورد معامله متعلق به خواهان باشد یا خواهان مالک آن باشد.
خواهان از مدارک لازم مانند دادخواست و حساب کاربری سامانه ثنا برخوردار باشد.
خواهان اهلیت قانونی لازم برای طرح دعوا را داشته باشد. یعنی رشید، عاقل و بالغ باشد و بتواند هزینه‌های دادرسی را پرداخت کند.

شرایط اختصاصی

وجود قرارداد عادی خرید و فروش ملک بین خریدار و فروشنده
مالکیت قانونی فروشنده بر ملک مورد معامله
عدم رهن یا توقیف ملک مورد معامله
عدم حضور فروشنده در دفترخانه برای تنظیم سند رسمی
آماده بودن مابقی ثمن معامله برای پرداخت به فروشنده
اخذ گواهی پایان کار و صورت مجلس تفکیکی در مورد املاک نوساز